Specjalny zasiłek opiekuńczy

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. 2015 poz. 114)

Specjalny zasiłek opiekuńczy jest nowym świadczeniem i przysługuje:

  1. osobom, na których zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli:
    • nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej
    • rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osoba legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami:
      • konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji,
      • konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
  2. jeżeli łączny dochód netto rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 664 zł miesięcznie W przypadku przekroczenia kwoty 664,00 zł o kwotę nie większą niż kwota najniższego zasiłku rodzinnego specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje.

Specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje jeżeli:

  1. osoba sprawująca opiekę:
    • ma ustalone prawo do: renty, emerytury, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno -rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego;
    • ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna,
    • legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
  2. osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno – wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu,
  3. na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury,
  4. na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna
  5. na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniony za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Ustalając prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, w celu weryfikacji okoliczności dotyczących spełniania warunków, organ właściwy występuje do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, którego aktualizację przeprowadza się po 6-ciu miesiącach.

Okres przysługiwania zasiłku:
Specjalny zasiłek opiekuńczy przyznawany jest na okres zasiłkowy, t.j. od 1 listopada do 31 października roku następnego i wypłacany jest w wysokości 520,00 zł miesięcznie.

Utrata dochodu – oznacza to utratę dochodu spowodowaną:

  • uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,
  • utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,
  • utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej
  • utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalne
  • utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
  • utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskutecznej egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych
  • wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672, 675 i 983)
  • utratą świadczenia rodzicielskiego
  • utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników
  • utratą stypendium doktoranckiego określonego w art 200 ust 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r -Prawo o szkolnictwie wyższym

W przypadku uzyskania dochodu przez osobę ubiegającą się o zasiłek rodzinny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód, uzyskany w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych.
W przypadku uzyskania dochodu przez osobę ubiegającą się o zasiłek rodzinny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych.

Uzyskanie dochodu – oznacza to uzyskanie dochodu spowodowane:

  • zakończeniem urlopu wychowawczego,
  • uzyskaniem prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,
  • uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej
  • uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej
    rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej wykonywania po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 14A ust 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 o swobodzie działalności gospodarczej
  • uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
  • uzyskaniem świadczenia rodzicielskiego
  • uzyskaniem zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników
  • uzyskaniem stypendium doktoranckiego określonego w art 200 ust 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r -Prawo o szkolnictwie wyższym

Do wniosku o zasiłek należy dołączyć m.in.:

  1. oryginał do wglądu dokumentu potwierdzającego tożsamość wnioskodawcy
  2. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności w przypadku gdy w rodzinie wychowuje się dziecko niepełnosprawne
  3. orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności osoby niepełnosprawnej
  4. zaświadczenie szkoły lub szkoły wyższej, w przypadku wnioskodawcy kontynuującego naukę
  5. kopię aktów zgonu współmałżonka osoby znajdującej się pod opieką lub kopię odpisów wyroków zasądzających rozwód lub separację;
  6. kopię karty pobytu w przypadku cudzoziemca
  7. zaświadczenie placówki zapewniającej całodobową opiekę, w przypadku umieszczenia w niej dziecka, o liczbie dni w tygodniu, w których korzysta w niej z całodobowej opieki
  8. zaświadczenie lub oświadczenie stwierdzające wysokość dochodu rodziny w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, w tym odpowiednio:
    • oświadczenia członków rodziny o wysokości uzyskanego dochodu jeżeli rozliczają się podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym
    • oświadczenia członków rodziny o wysokości innego dochodu niepodlegającego opodatkowaniu
      zaświadczenie właściwego organu gminy o wielkości gospodarstwa rolnego wyrażonej w hektarach przeliczeniowych ogólnej powierzchni albo nakaz płatniczy
    • umowa dzierżawy, w przypadku oddania gospodarstwa rolnego w dzierżawę
    • umowa zawarta w formie aktu notarialnego, w przypadku wniesienia gospodarstwa rolnego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną
    • przekazy lub przelewy pieniężne dokumentujące wysokość alimentów, jeżeli członkowie rodziny są zobowiązani wyrokiem sądu lub ugodą sądową do ich płacenia na rzecz osób spoza rodziny
    • kopię odpisu wyroku sądu zasądzającego alimenty na rzecz osób w rodzinie lub kopię odpisu ugody sądowej, w przypadku innej kwoty otrzymywanych alimentów dokument potwierdzający faktyczną wysokość otrzymywanych alimentów oraz zaświadczenie komornika o całkowitej lub częściowej bezskuteczności egzekucji alimentów, a także o wysokości wyegzekwowanych alimentów
    • dokument określający datę utraty dochodu (na przykład świadectwo pracy, decyzja o wyrejestrowaniu działalności gospodarczej) oraz miesięczną wysokość utraconego dochodu (PIT11)
    • dokument określający wysokość uzyskanego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu

Wykaz załączników dla osób ubiegających się o prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego dotyczących ubezpieczenia emerytalno – rentowego i ubezpieczenia zdrowotnego:

  1. Dokumenty potwierdzające okresy ubezpieczenia (składkowe i nieskładkowe):
    • wszystkie świadectwa pracy/ zaświadczenia od pracodawcy o okresie zatrudnienia/
    • zaświadczenie z ZUS o okresie zatrudnienia na umowę zlecenia, jeżeli w tym okresie osoba podlegała obowiązkowi ubezpieczenia społecznego
    • zaświadczenie ośrodka pomocy społecznej o okresie opłacania składek na ubezpieczenia emerytalno – rentowe w związku z pobieraniem zasiłku stałego i/ lub gwarantowanego zasiłku okresowego
    • zaświadczenie z ZUS o okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, zasiłku opiekuńczego, świadczenia rehabilitacyjnego lub innego świadczenia wypłacanego po ustaniu zatrudnienia
    • zaświadczenie z ZUS o okresie opłacania składek na ubezpieczenie społeczne w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej
    • zaświadczenie z urzędu pracy o okresach pobierania zasiłku dla bezrobotnych
    • zaświadczenie potwierdzające okres studiów wyższych ukończonych terminowo w systemie dziennym na jednym kierunku
    • zaświadczenie potwierdzające okres pracy w gospodarstwie rolnym
    • książeczka wojskowa
    • Decyzja ZUS o ustaleniu kapitału początkowego.
UWAGA!
Należy przedłożyć oryginały dokumentów do wglądu.